Alemdar'la boyundan
büyük işler başardık.
Danimarka yapısı,bir de
ödül kazanmış.çok sağlam bir açık deniz romorkörü idi."ALEMDAR".
Çanakkale'deki karaya oturmuş gemileri kurtarması için, Çanakkale savaşları
sonucunda Türk sularına gönderilmişti.Biz ise ondan bir savaş gemisi olarak
yaralanmasını bildik. "Alemdar"la Fransızları dehşete düşürdük,harp
malzemesi sevkettik,hatta Karadeniz'de eşkiya bile kovaladık.
"ALEMDAR" bir açık deniz
romorkörü olup, Danimarka'nın Helsinger Jernskibs-Maskinbyggeri Elsinore
tersanelerinde 1898 yılında,S/S "DANMARK" adı ile denize indirildi. İki
Direkli, tek bacalı idi. Ölçüleri 49.5 metre boy, 8,5 metre eninde ve 4,5
metre yükseliğinde olup deplesmanı ise 361 gros ton idi. Saatte 12 mil sürat
yapabiliyordu. Bağlı olduğu kumpanya Em Z. Svitzers Salvage Co Ltd.
tarafından 1898 yılında Marsilya'da görevlendirildi. Zamanın gemi tekniğine
göre gösterişli bir tekne olması bakımından Bastil festivalinde, 1902
yılında limandaki teknelerin arasında en iyi gemi seçilerek
ödüllendirilmişti.
Çanakkale savaşı
sonucunda karaya oturmuş yada yarı batık teknelerin kurtarılması çalışmaları
için "Dardanelles Operations" adı altında görev yapması için firması
tarafından gönderildi.
12 Ocak 1916 günü
335.000 Danimarka kronuna Osmanlı Seyrisefain İdaresi tarafından satın
alındı. O tarihten 1971 yılına kadar 55 yıl aralıksız görev yaptı.
Söküldüğünde 73 yaşında idi.
"ALEMDAR" yurdumuzun düşman işgalinden kurtarılmasında büyük payı
olan bir gemidir.Karadeniz de silah ve savaş malzemesinin sevkiyatında büyük
rol oynamıştır.
Bu küçük tekne 28
kişilik kadrosuyla ilk tarihi görevine 23 ocak 1921 günü Kuruçeşme!den
hareketle başladı. Anadolu2ya asker,silah ve malzeme sevkiyatında kullanılan
"Tir'i Müjgan" gemisi Bafra'da denize oturmuştu."Alemdar" a verilen görev,
bu gemiyi kurtarmaktı. Ama teknenin kurtarılması mümkün görülmediğinden
içindeki önemli malzeme alınmakla yetinildi.Osıralarda Yunan Kruvazörü "Averof"
ile İngiliz ve Fransız destroyerleri Boğaz girişini sıkı bir kontrol altına
almışlardı.Askeri Malzemenin Anadolu'ya sevk edilmesi için "ALEMDAR" a büyük
görev düşüyordu.
1921 Yılının 5 Şubat
gecesi "Alemdar"da kiler, Karadeniz'de batmakta olan bir gemiyi kurtarmaya
gittiklerini söyleyerek İngilizleri atlattılar.Ertesi günü Ereğli önüne
gelmişler,sığ suya demirlemişlerdir.Olay duyulduğu zaman İşgal Kuvvetleri ne
kadar öfkelenmişse,Anadolu'daki Kuvvetlerimiz de o kadar
sevinmişlerdir.İşgal Kuvvetleri bu geminin her ne bahasına olursa olsun
yakalanıp İstanbul'a getirilmesi için emir üstüne emir yağdırıyordu.
"ALEMDAR" kireçle beyaza
boyanıyor!.
"ALEMDAR" daki
malzemenin Trabzon'a çıkarılması gerektiği için fazla oyalanılmadan demir
vira edildi. Ne var ki Zonguldak ve çevresi işgal kuvvetlerinin elindeydi.
Tanınmamak için "Alemdar" ı kireçle beyaza boyadılar.(Aslında siyah
boyalıydı.) Güvertede elden geldiğince birtakım değişiklikler yapıldı. Ama
"su uyur düşman uyumaz "derler, Ereğli'deki Rum'lar bütün bunları düşman
kuvvetlerine yetişdirdiler.
8 Şubat'ı 9 Şubat'a
bağlayan geceydi.Bir Fransız Gambotu "Alemdar"ı durdurarak, teknede
arama tarama yaptı Sonrada peşine takarak Zonguldak'a götürdü.Ertesi Sabah
"Alemdar" İstanbul'a geri götürülecekti.
Güvenlik için Fransız
komutan ile bir kaç er "Alemdar"a geçmişti.Geminin personeli seyir esnasında
, Fransız komutanı ile erleri etkisiz hale getirip. kamaralara
kilitlediler.Sonra yeniden Ereğli'ye dümen kırdılar.
Geriden gelmekte olan
Fransız Gambotu ile "Alemdar" arasında amansız bir kaçıp kovalamaca
başlamıştı.Bu arada etkisiz hale getirilen Fransızları silahlarını alan
mürettebat,Gambottakilere ateş de ediyor du.Gambotun Baş üstündeki topçu
personeli etkisiz hale gelmişti bile.
Gambot' takilerin
makineli tüfekle ateş açmaları üzerine "Alemdar" dakilerden ölen ve
yaralanan olduysada, bu kovalamaca Ereğli limanına kadar sürdü. Kıyıdan
açılan ateşle Gambot da yara aldı.Bütün bunlar olup biterken "Alemdar"da
bacasından isabet aldı.Daha fazla etkili olamayacaklarını anlayan Fransız
Gambotundakiler selameti gerisin geriye dönüp kaçmakta buldular.Bu arada
mürettebat da güvenlik nedeniyle Ereğli limanında tekneyi sığ sulara
oturttu.
FRANSIZ'LARIN GURURU
ZEDELENİYOR.
Durumun öğrenilmesi
İstanbul'da şaşkınlık yaratmıştı.Özellikle Fransız'ların gururu
zedelenmişti.Küçücük bir römorkör,kendinden kat kat büyük ve güçlü bir
gambotun elinden nasıl kaçıp kurtulabilmişti?..Akılları almıyordu! Öte
yanda, Bahriye Dairesi "Alemdar"ın bir an önce Trabzon'a kaçırılmasını
istiyordu. "Alemdar" 25 Şubat' 26 Şubat'a bağlıyan gece denizin çok şiddetli
olmasına rağmen yola çıktı.Amasra önlerine geldikleri zaman alelacele
yapılan Fransız bayrağı direğe çekilerek oradaki Fransız kuvvetleri
atlatıldı. Smsun'dan sonra nihayet Trabzon'a sağ salim varıldı.
"Alemdar" ın
silahlandırılması fazla zor olmadı. Sonra bu güzel gemi, o tarihlerde
Rusya'dan silah sevkiyatında kullanılan Şahin Vapuruna eskortluk yapmakta
kullanıldı.
Büyük Zaferin
kazanılmasıyla Rumların Trabzon ve çevresinde kurmayı planladıkları Pontus
devleti hayalleri de suya düşmüş oluyordu.Anadolu'da yıllarca sivil halka
kan kusturan eşkiya Rum'ların yabancı ülkelere kaçmadan yakalanmaları için
"Alemdar" a görev verildi. Ayancık açıklarında içinde 169 silahlı Rum
eşkiyanın bulunduğu bir yelkenliyle karşılaşıldı."Alemdar"dakiler tahlisiye
tulumbalarının borularını birbirine ekleyerek top süsü
verdiler.Yelkenliyi bununla korkutarak durdurdular.Dehşet salan Abacı Yanko
adlı eşkiya ile yandaşlarını silahlarıyla birlikte teslim aldılar.
"Alemdar Karadeniz de
karakol görevini sürdürürken,12 Mayıs 1921 günü çetesiyle birlikte kaçmakta
olan Sarı Yani yi yakalamakla görevlendirildi.Yelkenliyi Batum açıklarında
durduran "Alemdar" Sarı Yani ile adamlarını teslim almak istediler.Ama ateş
açılması sonucunda karşılıklı çatışma çıktı.Yelkenlinin motoruna mermi
isabet etmesi üzerine tekne bir süre hareketsiz kaldı.Sonra motor yeniden
çalıştırıldı.Rumlar sayıca çok üstündü. Ama "Alemdar" ın borda saçları o
kadar kalındı ki Rumları kurşunlarından etkilenmiyordu bile. Sonunda Rumlar
(130 kişiler di) aralarından 90 kişinin vurulduğunu görünce teslim olmak
zorunda kaldılar.Rum'ları motoru içindekiler ve silahlarıyla
birlikte,Trabzon'da Resmi Makamlara teslim edildiler.
"Alemdar"ın bu görevi
Kurtuluş savaşı boyunca sürdü gitti. İnebolu'ya silah ve Cephane sevkinde
önemli görevler üstlendi.
1924 yılında Seyri
Sefain idaresine tekrar geri verilen "Alemdar",1937 de Deniz Bank'a,1939 da
Devlet Demiryollarına,1952 de Denizcilik Bankasına devredildi.
1971 yılında söküme
giden "Alemdar" diğer kardeşleri gibi jilet oldu.
Yazan Rahmi Topçu
*****
