ENDEAVOUR
Kaptan
cook un gemisinin adi.
ingiltere de insa edilir 30 metrelik gemi
onceleri komur tasiyicisiyken deniz kuvvetlerinin satin almasiyla
james cook kesiflere
endeavour la cikar. daha sonralari
usa e satilan gemi bir sekilde kaybolmustur.
gazetede yayinlanan bir habere gore gemiyi bulmak uzere bir ekibin
arastirmalara basladigi belirtilmistir.Endeavour,Kaptan James Cook'la
özdeþleþmiþtir.
James Cook
Hayatý
Ýngiltere'de
Yorkshire'de doðdu. 5 kardeþ olan Cook
ailesi ile
Great Ayton'daki Airey Holme
çiftliðine taþýndý ve burada okula gitti. 13 yaþýnda babasýna çiftlikte
yardým etmeye baþladý.
18 yaþýnda Whitby
limanýndan yola çýkan Free Love adlý
kömür gemisinde miço olarak ilk deniz
yolculuðuna adým attý. Kaptanlýk için gerekli
cebir,
trigonometri,
denizcilik ve
astronomi çalýþan Cook, kýsa zamanda dikkat
çekti. 24 yaþýna geldiðinde ikinci kaptanlýða kadar yükselmiþti.
1755'te gönüllü
olarak Kraliyet Donanmasý'na katýldý ve
Ýngiltere ile
Fransa arasýnda patlak veren
Yedi Yýl Savaþlarý sýrasýnda
Quebec City kuþatmasýna katýldý.
Haritacýlýk konusunda baþarýsý dikkat
çekti; kaptanlýða yükseldi.
1760'ta
Kanada'daki görevi sýrasýnda St. Lawrence
Kanalý'nýn haritasýný çýkararak 200 ingiliz gemisinin kayýp vermeden Quebec
Koyu'na demirlemesini saðladý.
1763 ve
1767 yýllarý arasýnda ise
Newfoundland adasýyla Labrador
yarýmadasýnýn haritalarýný çýkarmayý baþardý.
Rotalarý:
1. yolculuk (kýrmýzý), 2. yolculuk (yeþil), 3. yolculuk (mavi)
1768 yýlý Mayýs
ayýnda Cook ,
Pasifik Okyanusu'nu keþfetmekle
görevlendirildi. Cook'un yolculuklarýnýn tarihteki önemli etkilerinden biri
Avrupa ülkelerinin Pasifik'te kurduðu sömürgelere öncülük etmesi oldu.
*****
Ýlk
yolculuk (1768
-
1771)
Ýlk yolculuk
için Whitby limanýndan Earl Of Pembroke adlý kömür gemisi satýn
alýndý ve Endeavour olarak adlandýrýldý. Gemi
Rio de Janeiro'dan
Tahiti'ye ulaþtý.
3 Ocak
1769'da gerçekleþecek
Venüs'ün
Güneþ önünden geçiþini gözlemlemek Cook ve
ekibinden bu yolculukta beklenen görevlerden biriydi. Geçiþ süresi
saptanarak önce Venüs'ün dolayýsýyla diðer
gezegenlerin Güneþ'e olan uzaklýðý
hesaplanacaktý. Ne yazýk ki, ölçümlerdeki hata payýnýn beklenenden fazla
olmasi bu gözlemin baþarýsýna gölge düþürdü. Cook daha önce
1766'daki güneþ tutulmasýný gözlemlemiþti.
Ekim
1769'da Cook
Yeni Zelanda'yý ziyaret eden ikinci
Avrupalý oldu. Daha önce tek bir ada olduðu
düþünülen Yeni Zelenda'nýn iki adadan oluþtuðunu keþfetti ve
Kuzey Adasý ile
Güney Adasý arasýndaki boðaz
Cook Boðazý adýný aldý.
Nisan
1770'te
Avustralya'nýn güney kýyýlarý keþfedildi.
16 Haziran'da Endeavour Avustralya'nýn
güney doðusu açýklarýnda karaya oturduðunda gemi kýyýda onarýma alýnýrken;
Avustralya bitkileri üzerine ilk koleksiyonlarý oluþturdular. Ardýndan gemi
Afrika'nýn güney ucundaki
Ümit Burnu'na (Cape of Good Hope)
ilerledi.
1771'de Endeavur Ýngiltere'ye geri döndü.
Dönüþünden sonra günlükleri yayýnlanan Cook bilim dünyasýnda da tanýndý.
Ýkinci
yolculuk (1772
-
1775)
18. Yüzyýlda
Ekvator'un güneyinde keþfedilmemiþ
topraklar olduðuna inanýlýyordu. Cook'un ikinci yolculuðu öncelikle bunu
kanýtlamaya yaradý. Bu yolculukta Cook daha önce hiçbir Avrupalý'nýn
ilerlemediði kadar güneye ilerledi.
Antarktika'nýn çevresini dolaþtý. Ancak
kýtayý çevreleyen buzlar karanýn görünmesini engellediðinden Antarktika'nýn
varlýðý
1840'a kadar kanýtlanamadý.
1775'te Ýngiltere'ye döndüðünde Kraliyet
Donanmasý Cook'a onursal emeklilik hakký tanýsa da bu Cook'u denizlerden
uzak tutmadý.
Üçüncü yolculuk (1776
-
1779)
Cook Temmuz
1776'da üçüncü yolculuðuna çýktý; bu kez
Avrupa ve
Asya arasýnda kuzeyden bir baðlantý olup
olmadýðýný araþtýrdý. Bu baþarýsýz giriþimin ardýndan
1778'de
Hawaii Adalarý'na ulaþan ilk Avrupalý oldu.
Daha sonra Afrika'nýn güney ucunu dolaþarak,
Hint Okyanusu'na yöneldi.
Kuzey Amerika'yý keþfetmek üzere doðuya
yöneldiðinde bilmeden
Juan de Fuca Bogazý'ný geçti.
Kuzey Buz Denizi'ne ulaþmayý hedeflediðinde
dev buz kitleleri yolunu kesti ve Hawaii'ye geri döndü. Geminin
teknelerinden birinin çalýnmasý üzerine yerlilerle çýkan tartýþmada Cook
öldürüldü (14
Þubat
1779).
2005,2006 yýlýnda altýaylýk bir çalýþma ile tamamladýðým Endeavour gemisine
ait detaylar.Posta ve ana omurga suya dayanýklý kontraplak, Gövde sarmasý ve
güverte kayýn aðacý, her iki mahallerin üst kaplamalarý maun,halat ipleri;
sayacýlarýn kullandýðý ip,madeni aksamý sarýmetal, bogata ve makaralar kayýn
aðacýdýr. 30 metrelik teknenin modeli 1/42 ölçeðinde yapýlmýþ olup, toplam
boyu 100 cm ,yüksekliði 90 cm dir.Ümit Ýnce
